معماری اکسپرسیونیست

اکسپرسیونیسم بیان کننده احساسات ذهنی و درونی هنرمند می باشد و اهمیت این موضوع از آنجایی که بیان نیاز فطری است و یکی از راههای مهم ایجاد ارتباط با دیگران می باشد محسوس می باشد.

حتی معماران بسیاری برای بیان آثارشان از این سبک الهام گرفته اند که برای عموم واضح تر و قابل درک تر باشند.

سوالاتی ممکن است  برای بهتر شناختن سبک اکسپرسیونیسم در ذهن شما مطرح شود .

تا حدودی ما پاسخگو می شویم .

اکسپرسیون (Expression) در لغت به معنای «بیان ، عبارت ، حالت و چهره» است و اکسپرسیونیسم دراصطلاح به مکتبی اطلاق می شود که در هنرهای مجسمه سازی ، نقاشی ، ادبیات و … روشی را به کار می گیرد تا حالات، طرزتفکر واحساسات درونی هنرمند و خالق اثر را بیان کند.

اکسپرسیونیسم زبانی برای بیان افکار، احساسات درونی ، غرایز انسانی وزبانی تند برای برخورد با قوانین و اصول موجود در قالبهای هنری است و اکسپرسیونیستها با طغیان اندیشه ، قدرت کلمات ونیروی هنر که همراه با سرکشی و نافرمانی از اصول سنتی است اثر خود را ارائه می دهند.

اکسپرسیونیسم جنبشی درادبیات بود که نخست در آلمان شکوفا شد.

اکسپرسیونیسم در واقع ناشی از نوعی برخورد تازه با زندگی است یا بهتر بگوییم پیش بینی فاجعه برای نمونه مکتب تبریز در نگارگری ایرانی و مکتب سونگ در هنر چین را اکسپرسیونیست هنر ایران و چین می نامند.

عقاید اکسپرسیونیستها

– نفی جامعه سرمایه داری و مدرنیته

– نفی قالبهای سنتی

– تغییر وضعیت موجود

– هنر انتزاعی

اکسپرسیونیسم شیوه‌ای نوین از بیان تجسمی است که در آن هنرمند برای القای هیجانات شدید خود از رنگ‌های تند و اشکال کَج (معوج) و خطوط زمخت بهره می‌گیرد. دوره شکل گیری این مکتب از حدود سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۳۵ میلادی بود

پیشینه

عنوان «اکسپرسیونیسم» در سال ۱۹۱۱ برای متمایز ساختن گروه بزرگی از نقاشان به کار رفت که در دههٔ اول سدهٔ بیستم بنای کار خود را بر باز نمایی حالات تند عاطفی، و عصیان گری علیه نظامات ستم گرانه و ریاکارانهٔ حکومت‌ها، و مقررات غیر انسانی کارخانه‌ها، و عفونت زدگی شهرها و اجتماعات نهاده بودند.

این هنرمندان برای رسیدن به اهداف خود رنگ‌های تند و تشویش انگیز، و ضربات مکرر و هیجان زدهٔ قلم مو، و شکل‌های اعوجاج یافته و خارج از چارچوب را با ژرفا نمایی به دور از قرار و سامان ایجاد می‌کردند و هرآنچه آرامش بخش و چشم نواز و متعادل بود از صحنهٔ کار خود بیرون می‌گذاشتند.

بدین ترتیب بین سالهای ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۳ مکتب اکسپرسیونیسم با درکی خاص از هنر خاص ونسان ونگوگ و به پیشتازی نقاشانی چون کوکوشکا، امیل نولده و کرشنر در شهر درسدن و با عنوان «گروه پل» به وجود آمد.

معماری اکسپرسیونیست

یک حرکت معمارانه بود که در شمال اروپا در دهه اول قرن بیستم به موازات هنر بصری و عملی اکپرسیونیست پیشرفت کرد.

عبارت “معماری اکسپرسیونیست برای اولین بار فعالیت‌های پیشرو (اوان گارد) هلندی و اتریشی و چکسلاواکی و دانمارکی را از سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۲۴ توصیف می‌کند.

تعریف مجدد بعدی این عبارت بر می‌گردد به ۱۹۰۵ و همچنین گسترش ان برای احاطه کردن بقیه اروپا. 

امروزه این معنی از خیلی مرزهای دورتر گذشته تا به معماری هر زمان و مکانی که بعضی کیفیت‌های حرکت طبیعی برگردد. 

مثل: تحریف, تکه تکه شدن یا ارتباط سخت و پرفشار احساسات.

هنرمندان

ادوارد مونک نروژی که پردهٔ معروفش جیغ در سال به تنهایی مفهوم کامل شیوهٔ اکسپرسیونیسم را در نظر بیننده روشن می‌سازد.

امیل نولده در ۱۸۶۷ در شلزویگ،ناحیه‌ای در شمال غربی آلمان متولد شد و در۱۹۵۶ در سیبول درگذشت.
وی با تجسم بخشیدن به پندارهای دینی و صور کابوسی ذهن آشفته‌اش یکی از نقطه‌های اوج این شیوه را در وجود می‌آورد.

ژرژ روئو در ۱۸۷۱ در پاریس متولد شد و ۱۹۵۸ در همان شهر از دنیا رفت.
وی در بیشتر آثارش الهامات دینی و تلخ کامی‌های خود را با شکلهای زمخت و چهره‌های سرد و عبوس (که از جهاتی یادآور تصویر سازی قرون وسطایی و تنگ افتاده در فضایی فشرده‌اند)مجسم می‌سازد.

او همچنین در آثارش رنگهای تند و تیره و خطوط سیاه بسیار کلفت (همانند بند کشی سربی در شیشه‌های منقوش کلیساهای گوتیک) به کار می‌برد.

کته اشمیت کلویتز متولد کالینینگراد Kaliningrad در ۱۸۶۷ و در درسند Dresdenدر سال ۱۹۴۵ درگذشت.

اکسپرسیونیسم از فرانسه شروع میشه اما مطالعه ی اون رو باید در آلمان انجام داد . اولین نمایشگاه اکسپرسیونیستها توسط گروه دی بروک در سال ۱۹۰۶ برگزار شد.

معماری به نام “اريک مندلسون” هرچند آثاری نه چندان مهم را در معماری مدرن خلق کرد اما به عنوان کسی که اصول و جنبش “اکسپرسيونيسم” را وارد معماری کرد حائز اهميت است .
مندلسون در سال ۱۹۱۹ به خاطر ارائه اسکيسهای تصوری‌ خود در “گالری کاسيرر” شناخته شد.

اسکيسهای او از زبان “واگنر” و “آلبريخ” الهام گرفته اند . اسکيسهايی‌ که در طی جنگ و بلافاصله پس از آن طراحی شده اند نيرويی پرخاشگرانه و کاراکتر سمبوليک مبهمی دارند و به خوبی در قالب جنبش “اکسپرسيونيست معاصر” جای می گيرند.

در سال ۱۹۲۰ مندلسون اولين موقعيت عملی را برای بيان ايده های خود، با احداث “برج رصدخانه اينشتين” در “پوتسدام” پيدا می کند.اين اثر درجهت واقعيت بخشيدن به يکی ازاين « بينشهای گذرا» به مستقيم ترين صورت ممکن به شمار می آيد .

مندلسون در اين بنا فرمی را در نظر دارد که دراولين جهش ، در يک توده مايع ثبت شود . 

مصالح مناسب طبيعتاً، بتون آرمه است که به علت قابليت شکل پذيری خاص خود،دراين دوران وسيله ای برای آزادی از قيد و بندهای زاويه قائمه وطبقات منطبق بر هم برای‌معماران به نظر می رسد.

ولی امکانات لازم برای اجرای قالبهای منحنی شکل و متداوم موجود ندارد و در نتيجه اين برج با آجر ونمايی‌پوشيده از سيمان سفيد ساخته می شود. البته شيشه های ساختمان به علت عدم دسترسی به فرآيند خم کردن شيشه به صورت صاف هستند.

اين اثر تا حد تصويری از يک مفهوم آبستره نزول می کند و همراه با “گوتهانوم” اثر دورناخ و چند اثر پوئلزيک ، کوششی در جهت اعمال مو به موی عناصر اکسپرسيونيستی در زمينه معماری سالهای پس از جنگ تلقی می شود.

معماران اکسپرسيونيست با تعميم اشاره های پلاستيکی خود برای منظور خود از نوارهای تزيينی که بر عناصر نامشخص تاکيد گذارده و نقاط شروع منحنيها را نشان 

می دهند استفاده می کنند.

شيوه کار آنان مطمئن،مستقيم وظاهراً بدون ترديد است و آثار آنان همواره با ترجيح فرمهايی‌ که در طرحهای نقاشان اکسپرسيونيست  با شاخصه احساسی بودن خطوط موجود بود بيان شده اند.

طراوت بينش اوليه در ساختمان های به اتمام رسيده ، به طور کامل احساس می شود و بر شدت هر تصوير منتقل شده است.

البته ميان کارهای اکسپرسيونيستهاو افرادی مانند”تئو ون دوويسبورگ”که سبک “دستيل”را پايه گذاری کرد شباهت های خاصی ديده می شود که به علت شروع نگرشي نو در طراحی معماری و آغاز جنبش مدرن بود.

بررسی چند اثر معماری اکسپرسیونیست

 

كومولوس

این ساختمان عجیب كه همچون تكه‌ای از یك ابر است سالن نمایشی در موزره علوم طبیعی نوردبورگ دانمارك است. كومولوس یعنی ابر پشته‌ای و نمای ساختمان و زوایای آن به گونه‌ای طراحی شده‌اند كه گویی ساختمان تكه‌ای از یك ابر كومولوس است.

Danfoss Universe / J. Mayer H. Architects

برج دبی

این برج كه در حال احداث است بلندترین ساختمان دنیا به شمار می‌رود در حال حاضر حدود ۵۱۸ متر ارتفاع دارد. 

ارتفاع نهایی این ساختمان یك راز است اما پیش‌تر گفته شده بود كه ارتفاع آن به ۶۹۳ متر خواهد رسید.
در طراحی این آسمان‌ خراش ۱۶۰ طبقه در نظر گرفته شده است.

استادیوم جدید ویمبلی لندن

این استادیوم مدرن ۹۰ هزار صندلی دارد كه دید تماشاگران در هیچ كدام از آن‌ها تحت هیچ شرایطی مسدود نخواهد بود. این سازه یك كمان با طول ۱۰۰۰ فوت و ارتفاع ۴۳۶ فوت دارد، كه سقف متحرك آن را نگه می‌دارد.

نتیجه

پس از بررسی و باز نگری مکتب اکسپرسیونیسم سوالی که در ذهن ما مطرح شده بود تا حدود زیادی به آن پاسخ دادیم و افکار و معیارهای یک هنرمند اکسپرسیونیست رادرک کردیم و دریافتیم که هنرمندان چگونه احساس درونیشان را در عصر خود به دیگران منتقل میکردند.و چگونه سیاست هر دوره و زمان روی افکار هنرمندان تاثیر گذار بوده است.

کاخ دادگستری تهران

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۳۵۸۶

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *